Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία (ΓΣΘ)
Cognitive Behavioral Therapy (CBT)
Η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία (CBT) είναι μια από τις πιο τεκμηριωμένες και αποτελεσματικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση ψυχικών και συναισθηματικών δυσκολιών. Αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1960 από τον Aaron T. Beck και εφαρμόζεται ευρέως σήμερα με μεγάλη αποτελεσματικότητα.
Πώς λειτουργεί η ΓΣΘ;
Η CBT βασίζεται στην ιδέα ότι σκέψεις, συναισθήματα και συμπεριφορές είναι αλληλένδετα και αλληλοεπηρεάζονται.
✧ Η ερμηνεία που δίνουμε σε ένα γεγονός επηρεάζει πώς αισθανόμαστε και πώς αντιδρούμε τελικά στην πράξη.
Παράδειγμα:
Φανταστείτε κάποιον που πρόκειται να μιλήσει δημόσια και σκέφτεται:
«Θα τα πάω χάλια, θα με κοροϊδέψουν».
Αυτή η σκέψη οδηγεί σε:
- Έντονο άγχος (συναισθηματικά)
- Ταχυπαλμία, ιδρώτας (σωματικά)
- Αποφυγή της ομιλίας (συμπεριφορικά)
Αντίθετα, αν σκεφτεί:
«Θα προσπαθήσω να κάνω το καλύτερο δυνατό και αν κάνω λάθη, δεν πειράζει, όλοι κάνουν λάθη», νιώθει πιο ήρεμος και ανταποκρίνεται με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Στόχος της θεραπείας
Ο κύριος στόχος είναι να εντοπιστούν και να τροποποιηθούν οι δυσλειτουργικές σκέψεις, ώστε:
- Τα συναισθήματα να είναι πιο ισορροπημένα
- Οι συμπεριφορές να γίνουν πιο υγιείς και λειτουργικές
- Η ποιότητα ζωής να βελτιωθεί συνολικά
Μέθοδος & Εργαλεία
Κατά τη διάρκεια της θεραπείας:
- Διδάσκονται τεχνικές αναγνώρισης και αναδόμησης αρνητικών σκέψεων
- Εισάγονται νέες δεξιότητες και εναλλακτικές συμπεριφορές
- Δίνονται συχνά «εργασίες για το σπίτι» για εξάσκηση στην καθημερινότητα
Η θεραπεία βασίζεται στο “εδώ και τώρα”, αλλά μπορεί να διερευνήσει και το παρελθόν, όταν αυτό σχετίζεται με τα παρόντα προβλήματα.
Η σχέση θεραπευτή – θεραπευόμενου
Η συνεργασία βασίζεται σε αμοιβαία αποδοχή, ειλικρίνεια, φροντίδα και ενσυναίσθηση. Σκοπός είναι το άτομο να αυτονομηθεί και να εφαρμόζει μόνο του όσα μαθαίνει στη θεραπεία, ακόμα και μετά τη λήξη της.
Διάρκεια & Συχνότητα
Η διάρκεια κάθε συνεδρίας στη Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική Θεραπεία (ΓΣΘ) είναι περίπου 50 λεπτά και πραγματοποιείται συνήθως σε εβδομαδιαία βάση. Η συνολική διάρκεια της θεραπείας διαφέρει ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ατόμου. Μπορεί να είναι βραχυπρόθεσμη, με έως 20 συνεδρίες, ή μακροπρόθεσμη, φτάνοντας έως και μερικά έτη όταν απαιτείται πιο εκτεταμένη υποστήριξη.
Σε τι βοηθάει η ΓΣΘ
Η ΓΣΘ είναι αποτελεσματική σε:
- Κατάθλιψη
- Άγχος (γενικευμένο, φοβίες, κρίσεις πανικού)
- Διαταραχές πρόσληψης τροφής
- Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD)
- Μετατραυματικό στρες (PTSD)
- Χαμηλή αυτοεκτίμηση & κοινωνική φοβία
- Χρόνιο πόνο & ψυχοσωματικά συμπτώματα
Επιστημονική τεκμηρίωση
Η αποτελεσματικότητα της ΓΣΘ έχει επιβεβαιωθεί από πολυάριθμες έρευνες:
- Butler et al. (2006) – Clinical Psychology Review
- Hofmann et al. (2012) – Cognitive Therapy and Research
- Cuijpers et al. (2016) – Journal of Affective Disorders
- Wampold & Imel (2015) – The Great Psychotherapy Debate
Βασιλική Τζόλα 